به گزارش ایسنا، به‌این ترتیب باتوجه به تاکید مدیران نفتی بر اختصاص اولویت توسعه به میدان‌های مشترک و پیش‌بینی آنان، باید تا پایان امسال همه میدان‌های مشترک کشور صاحب برنامه‌ریزی مدون توسعه ‌شوند؛ به‌گونه‌ای که قرار است 35 درصد از منابع مالی تعیین شده در برنامه پنجم توسعه معادل 50 میلیارد دلار به توسعه این میدان‌ها اختصاص پیدا کند؛ به‌این منظور سالانه به حداقل 20 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت نیاز است.

اگرچه مذاکره برای توسعه مشترک برخی میادین مانند میدان نفتی هنگام با کشور عمان، برخی میدان‌های مشترک غرب کشور با عراق و میدان نفتی آرش با کشورهای کویت و عربستان مذاکراتی در سال‌های قبل شده یا در حال انجام است، ولی تاکنون هیچ‌یک از میدان‌های مشترک کشور به‌صورت مشترک توسعه نیافته است.

* * تداوم مذاکرات رو به جلو ایران و عراق برای توسعه مشترک میادین مشترک

در این زمینه به‌تازگی مهدی فکور ـ مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی ـ درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات با کشور عراق برای توسعه میدان‌های مشترک با این کشور به خبرنگار ایسنا گفت: مذاکرات با این کشور همسایه از سه سال گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد. در نتیجه مذاکرات انجام‌شده، پیشرفت‌هایی حاصل شده و اینطور نیست که ارتباط ما با عراق قطع باشد.

وی با بیان این‌که در مذاکرات انجام شده با کشور عراق برای توسعه مشترک میادین مشترک، دو طرف بر موضوع تاکید داشته‌اند، گفت: در پایان هر جلسه، هر دو کشور خواهان برنامه‌ریزی برای تشکیل جلسه بعد بوده‌اند.

براساس این گزارش، باتوجه به اهمیت توسعه میدان‌های مشترک، کمیته ویژه نظارت بر میادین مشترک نفت و گاز نیزتشکیل شده که از جمله مهم‌ترین اهداف آن می‌توان به تدوین مقررات و شرایط ویژه در مجموعه وزارت نفت برای توسعه و بهره‌برداری از میادین مشترک در همه زمینه‌های مورد نیاز و همچنین تشکیل کمیته‌های فرعی در حوزه های فنی، حقوقی، سرمایه گذاری و جذب منابع در خصوص میادین مشترک اشاره کرد.

ازسوی دیگر این کمیته موظف است قراردادهای موجود توسعه میادین را بررسی کرده و پیگیری پیشرفت طبق برنامه و رفع مشکلات و ارائه گزارش ماهانه را در برنامه داشته باشد. دیگر وظایف این کمیته شامل تحدید حدود میادینی که تمدید حدود آن‌ها به اتمام نرسیده، تخصیص بهینه منابع مالی با اولویت میادین مشترک به ویژه میدان گازی پارس جنوبی، ارتقای سرمایه گذاری و بهره برداری از میادین مشترک در راستای برداشت حداکثری و ایجاد سیستم منسجم و یکپارچه کنترل پروژه میادین مشترک است.

براساس این گزارش، کشور ما با کشورهای همسایه یعنی عراق، کویت، عربستان، قطر، امارات و عمان دارای مخازن اشتراکی است. حداقل 15 مخزن در این ارتباط وجود دارند و این در حالی است که امکان مشترک بودن تعدادی دیگر از مخازن در هاله‌ای از ابهام واقع شده است. مخازن مشترک خشکی ایران با کشور عراق است. در طول مرز مشترک ایران و عراق حداقل 5 مخزن نفتی نفت‌شهر، دهلران، پایدار غرب، آزادگان و یادآوران وجود دارد. هم‌اکنون میادین دهلران، پایدار غرب و نفت شهر در حال تولید بوده و دو میدان یادآوران و آزادگان نیز در مراحل مختلف توسعه قرار دارند.

ادامه میدان نفت شهر در عراق با نام میدان «نفت‌خانه» معروف است. میادین آزادگان و یادآوران به ترتیب در مجاورت میادین «مجنون» و «سنباد» عراق واقع شده‌اند.

10 میدان باقی‌مانده آبی با کشورهای همسایه خلیج‌فارس مشترک هستند. میدان گازی آرش تنها میدان مشترک ایران با کشور کویت در آب‌های خلیج‌فارس است. به نظر می‌رسد که ادامه این میدان در آب‌های کویت با میدان «دورا» در ارتباط باشد. میادین نفتی اسفندیار، فروزان، فرزاد (A) و فرزاد (B) نیز با کشور عربستان مشترک هستند. میدان نفتی اسفندیار در آب‌های عربستان به میدان «لولو» تبدیل می‌شود. بخش عربستانی میدان فروزان نیز در این کشور با نام میدان «مرجان» شناخته می‌شود.

همچنین میادین فرزاد (A) و (B) گاهی با نام‌های میادین فارسی (A) و (B) نیز از آنها یاد می‌شود. بخش خارجی میدان فرزاد (A) در عربستان با نام میدان «حصبه» شهرت یافته است. تاکنون مخزن مشترکی بین ایران و بحرین در آبهای خلیج‌فارس کشف و گزارش نشده است. میدان گازی فوق عظیم پارس جنوبی که در ادامه به میدان شمال تبدیل می‌شود با کشور قطر مشترک است. این میدان بزرگ‌ترین و مهم‌ترین میادین اشتراکی ایران و دنیاست. میادین نفتی بلال، رشادت ایران و الخلیج قطر بسیار نزدیک به خط مرزی هستند ولی از ادامه ساختارهای این مخازن در کشور مقابل اطلاع معتبری در دسترس نیست. مخازن سلمان، فرزام، نصرت از مخازن مشترک ایران با امارات متحده عربی است که این میادین در کشور همسایه به ترتیب با نام‌های «ابولبخوش»، «فلاح» و «فاتح» شناخته شده‌اند. امکان مشترک بودن مخازن دنا، اسفند، مبارک و صالح جنوبی با این کشور نیز وجود دارد.

بزرگ‌ترین میدان گازی مشترک دنیا (پارس جنوبی ـ شمال قطر) در بخش قطری 20 سال زودتر از بخش ایرانی اکتشاف و به بهره‌برداری رسیده است. همچنین در حال حاضر امارات متحد عربی از میدان مشترک سلمان و عربستان از میدان مشترک فروزان بیش از دو برابر ایران برداشت می‌کنند.

از سوی دیگر، برداشت یک جانبه از میدان‌های مشترک، افت فشار را در بخش بهره‌برداری شده کاهش و در نتیجه، منابع نفت و گاز را به سوی دیگر سوق می دهد. ضمن این که این پدیده (مهاجرت) سبب می‌شود کشوری که در حال بهره‌برداری یک جانبه است، از سهم بیشتری بهره‌مند شود. جبران انرژی از دست رفته نیز، هزینه‌های مضاعفی را در زمینه اعمال روش‌های افزایش مجدد تولید از جمله تزریق آب، گاز و فرآوری مصنوعی در پی خواهد داشت.
انتهای پیام