به گزارش ايسنا، به‌اين ترتيب باتوجه به تاكيد مديران نفتي بر اختصاص اولويت توسعه به ميدان‌هاي مشترك و پيش‌بيني آنان، بايد تا پايان امسال همه ميدان‌هاي مشترك كشور صاحب برنامه‌ريزي مدون توسعه ‌شوند؛ به‌گونه‌اي كه قرار است 35 درصد از منابع مالي تعيين شده در برنامه پنجم توسعه معادل 50 ميليارد دلار به توسعه اين ميدان‌ها اختصاص پيدا كند؛ به‌اين منظور سالانه به حداقل 20 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در بخش بالادستي صنعت نفت نياز است.

اگرچه مذاكره براي توسعه مشترك برخي ميادين مانند ميدان نفتي هنگام با كشور عمان، برخي ميدان‌هاي مشترك غرب كشور با عراق و ميدان نفتي آرش با كشورهاي كويت و عربستان مذاكراتي در سال‌هاي قبل شده يا در حال انجام است، ولي تاكنون هيچ‌يك از ميدان‌هاي مشترك كشور به‌صورت مشترك توسعه نيافته است.

* * تداوم مذاكرات رو به جلو ايران و عراق براي توسعه مشترك ميادين مشترك

در اين زمينه به‌تازگي مهدي فكور ـ مديرعامل شركت نفت مناطق مركزي ـ درخصوص آخرين وضعيت مذاكرات با كشور عراق براي توسعه ميدان‌هاي مشترك با اين كشور به خبرنگار ايسنا گفت: مذاكرات با اين كشور همسايه از سه سال گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد. در نتيجه مذاكرات انجام‌شده، پيشرفت‌هايي حاصل شده و اينطور نيست كه ارتباط ما با عراق قطع باشد.

وي با بيان اين‌كه در مذاكرات انجام شده با كشور عراق براي توسعه مشترك ميادين مشترك، دو طرف بر موضوع تاكيد داشته‌اند، گفت: در پايان هر جلسه، هر دو كشور خواهان برنامه‌ريزي براي تشكيل جلسه بعد بوده‌اند.

براساس اين گزارش، باتوجه به اهميت توسعه ميدان‌هاي مشترك، كميته ويژه نظارت بر ميادين مشترك نفت و گاز نيزتشكيل شده كه از جمله مهم‌ترين اهداف آن مي‌توان به تدوين مقررات و شرايط ويژه در مجموعه وزارت نفت براي توسعه و بهره‌برداري از ميادين مشترك در همه زمينه‌هاي مورد نياز و همچنين تشكيل كميته‌هاي فرعي در حوزه هاي فني، حقوقي، سرمايه گذاري و جذب منابع در خصوص ميادين مشترك اشاره كرد.

ازسوي ديگر اين كميته موظف است قراردادهاي موجود توسعه ميادين را بررسي كرده و پيگيري پيشرفت طبق برنامه و رفع مشكلات و ارائه گزارش ماهانه را در برنامه داشته باشد. ديگر وظايف اين كميته شامل تحديد حدود مياديني كه تمديد حدود آن‌ها به اتمام نرسيده، تخصيص بهينه منابع مالي با اولويت ميادين مشترك به ويژه ميدان گازي پارس جنوبي، ارتقاي سرمايه گذاري و بهره برداري از ميادين مشترك در راستاي برداشت حداكثري و ايجاد سيستم منسجم و يكپارچه كنترل پروژه ميادين مشترك است.

براساس اين گزارش، كشور ما با كشورهاي همسايه يعني عراق، كويت، عربستان، قطر، امارات و عمان داراي مخازن اشتراكي است. حداقل 15 مخزن در اين ارتباط وجود دارند و اين در حالي است كه امكان مشترك بودن تعدادي ديگر از مخازن در هاله‌اي از ابهام واقع شده است. مخازن مشترك خشكي ايران با كشور عراق است. در طول مرز مشترك ايران و عراق حداقل 5 مخزن نفتي نفت‌شهر، دهلران، پايدار غرب، آزادگان و يادآوران وجود دارد. هم‌اكنون ميادين دهلران، پايدار غرب و نفت شهر در حال توليد بوده و دو ميدان يادآوران و آزادگان نيز در مراحل مختلف توسعه قرار دارند.

ادامه ميدان نفت شهر در عراق با نام ميدان «نفت‌خانه» معروف است. ميادين آزادگان و يادآوران به ترتيب در مجاورت ميادين «مجنون» و «سنباد» عراق واقع شده‌اند.

10 ميدان باقي‌مانده آبي با كشورهاي همسايه خليج‌فارس مشترك هستند. ميدان گازي آرش تنها ميدان مشترك ايران با كشور كويت در آب‌هاي خليج‌فارس است. به نظر مي‌رسد كه ادامه اين ميدان در آب‌هاي كويت با ميدان «دورا» در ارتباط باشد. ميادين نفتي اسفنديار، فروزان، فرزاد (A) و فرزاد (B) نيز با كشور عربستان مشترك هستند. ميدان نفتي اسفنديار در آب‌هاي عربستان به ميدان «لولو» تبديل مي‌شود. بخش عربستاني ميدان فروزان نيز در اين كشور با نام ميدان «مرجان» شناخته مي‌شود.

همچنين ميادين فرزاد (A) و (B) گاهي با نام‌هاي ميادين فارسي (A) و (B) نيز از آنها ياد مي‌شود. بخش خارجي ميدان فرزاد (A) در عربستان با نام ميدان «حصبه» شهرت يافته است. تاكنون مخزن مشتركي بين ايران و بحرين در آبهاي خليج‌فارس كشف و گزارش نشده است. ميدان گازي فوق عظيم پارس جنوبي كه در ادامه به ميدان شمال تبديل مي‌شود با كشور قطر مشترك است. اين ميدان بزرگ‌ترين و مهم‌ترين ميادين اشتراكي ايران و دنياست. ميادين نفتي بلال، رشادت ايران و الخليج قطر بسيار نزديك به خط مرزي هستند ولي از ادامه ساختارهاي اين مخازن در كشور مقابل اطلاع معتبري در دسترس نيست. مخازن سلمان، فرزام، نصرت از مخازن مشترك ايران با امارات متحده عربي است كه اين ميادين در كشور همسايه به ترتيب با نام‌هاي «ابولبخوش»، «فلاح» و «فاتح» شناخته شده‌اند. امكان مشترك بودن مخازن دنا، اسفند، مبارك و صالح جنوبي با اين كشور نيز وجود دارد.

بزرگ‌ترين ميدان گازي مشترك دنيا (پارس جنوبي ـ شمال قطر) در بخش قطري 20 سال زودتر از بخش ايراني اكتشاف و به بهره‌برداري رسيده است. همچنين در حال حاضر امارات متحد عربي از ميدان مشترك سلمان و عربستان از ميدان مشترك فروزان بيش از دو برابر ايران برداشت مي‌كنند.

از سوي ديگر، برداشت يك جانبه از ميدان‌هاي مشترك، افت فشار را در بخش بهره‌برداري شده كاهش و در نتيجه، منابع نفت و گاز را به سوي ديگر سوق مي دهد. ضمن اين كه اين پديده (مهاجرت) سبب مي‌شود كشوري كه در حال بهره‌برداري يك جانبه است، از سهم بيشتري بهره‌مند شود. جبران انرژي از دست رفته نيز، هزينه‌هاي مضاعفي را در زمينه اعمال روش‌هاي افزايش مجدد توليد از جمله تزريق آب، گاز و فرآوري مصنوعي در پي خواهد داشت.
انتهاي پيام