با سلام خدمت دوستان و همکاران (مسئولان منابع انسانی سازمان نفت و مدرسین دانشگاهی شاغل)
نظر به اهمیت موضوع تعیین فنی یا نیمه فنی بودن رشته مدیریت صنعتی در صنعت نفت ورشته های مشابه وارایه پاسخی چند به برخی دوستان مخالف، متن ذیل جهت نقد هرچه بیشتر تقدیم می گردد:
خواهشمند است یکبار دیگرموضوع (متن ارسالی قبلی) را ملاحظه بفرمایید ،ارایه این بحث خدای ناکرده نه غرضی بر ابطال و کم ارزش کردن رشته مهندسی صنایع دارد ونه اصراری بر ارجحیت رشته مدیریت صنعتی و مدیریت اجرایی و.. . .اولین درس من وشما ارایه برهان بر پایه روش علمی است و روش علمی جز با تحقیق و پژوهش وتجزیه وتحلیل عیار مطلوب پیدا نمی کند.
عرض بنده این است که در ارزیابی واحدها و سرفصلها که بر این نکته تاکید دارم ارزیابی واحدها و سرفصلهای،ارایه شده از سوی نظام اموزش عالی کشور و روشهای جاری در مدیرت منابع انسانی نفت ،همپوشانی معنی داری بین این دو رشته وجود دارد(قابل توجه کارشناسان ارشد همه رشته ها)واین موضوع بویژه در زمینه های بکارگیری فارغ التحصیلان مربوطه در صنعت نفت دال بر صحت بیشتر مدعا است.
ایا با روش بررسی علمی موضوع مشکل داریم .؟!ایا بهتر نیست با نگاهی علمی و منطبق بر استدلال ،به نقض مدعا و دفاع از منظور برخیزیم!!
نکته دیگر اینکه مگر رشته هایی که تاکنون از سوی وزارت محترم نفت نیمه فنی اعلام شده اند چند کار یا پروژه با ماهیت فنی (انگونه که دوستمان مطرح نموده اند)راانجام داده اند مثلا رشته امار یا حقوق و مواردی از این قبیل. این نکته همه مارا به این نتیجه می رساند که دراحصاء هدفهای سازمان (اهداف فنی ،نیمه فنی وغیر فنی)درصد ایفای نقش هریک از تخصصها بطور نسبی و نه مطلق به چه میزان است گواینکه در انالیز یک فرایند جزءاز یک پروژه و یا در کلیت یک شغل و یا سازمان ، ممکن است تخصصهای مختلفی دخیل بوده و هریک بخشی از ان را مورد ارزیابی و استنتاج قرار دهند و البته با ابزار علمی خاص خودشان وتاثیری که بر حصول اهداف سازمان می گذارد، واین نه تنها چیزی از زیبایی کار انها نمی کاهد که در مجموع هر یک دست بکار نگارگری بخشی از ان تصویر دلفریب است؟ لکن هر یک در تراز و جایگاه مشخص شده.!زیبایی کار همکاریکه با ظرافت یک دعوی حقوقی یا بررسی حسابداری ویا ارایش یک ترکیب مطلوب سازمانی را به نفع سازمان به جمیع جهات به انجام می رساند کم از یک کار کنترل پروژه که همه ما میدانیم به چه کیفیتی و چگونه در صنعت انجام می شود نیست ، و....
با این حساب که برخی دوستان رشته های بینابین مثل مهندسی صنایع خط ممیزی بین این رشته ها با رشته هایی چون مدیریت صنعتی دارند جای این ابهام وسوال باقی می ماند که: اگر بدلایلی یک فارغ التحصیل رشته فنی در مجموعه امور اداری ،اموزش ویا واحدهای خدماتی پشتیبانی بکار گرفته شد همچنان فنی تلقی شود چون در کنکور ریاضی فیزیک شرکت کرده و همکار دیگری با سایر رشته های تحصیلی حتی اگر در امور سازمانی ،حقوقی، قراردادها، کنترل هزینه ها و بخشهای دیگر مشابه انتصاب شد، الی الابد غیر فنی .کجای این استدلال باور پذیر است و کدام دانشگاه این اموزه را به باورتان نشانده است؟
مستحضر هستید که در سازمانهای ارایه شده از سوی تشکیلات وروشها که این قاعده البته و در وهله اول به خود این سازمان بر میگردد برای تعدادی سمت با عنوان مشابه در یک بخش، شرایط احراز مشابهی نیز تعریف شده است مثلا چند سمت کارشناس در این سازمان زیر نظر یک سرپرست دارای شرایط احراز مهندسین فهیم صنایع ،مدیران صنعتی(دوستان مدیریت صبور باشند!)،اقتصاد و...می باشند و حسب شرح وظیفه روشهای تقریبا مشابهی را با عمق و وسعت کارشناسی قابل قبولی انجام می دهند (که در غیر اینصورت تاکنون این شرایط احراز تغییر می یافت) و حتما براین نکته نیز اذعان دارید که ابزار ارزشیابی سالانه ای که همه شما خوبان را مورد ارزیابی قرار می دهد یکسان است که اگر حافظه یار ی کند ده شاخص ان طرز انجام کار ،13شاخص خصایص واستعدادها و 6 شاخص ان طرز سرپرستی و رهبری را برای شاغلین دارای حوزه سرپرستی در نظر گرفته است.
بنابراین داوری نهایی در تفوق کیفیت کاروتاثیر اموزه های دانشگاهی یکی بر دیگری و توان استفاده از انچه فرا گرفته ایم وتبدیل ان به محصول یا خدمتی قابل قبول برای سازمان چیزی است که سالها در بوته عمل، وشرایط واقعی مورد نقد قرار گرفته و اعتبار و روایی ان به اثبات رسیده است.
آیا می توان حکم داد که در چنین شرایطی ارزشیابی الف، علی الراس به مهندسین صنایع اختصاص دارد و کمتر از ان به دیگران؟در حالی که هردو، انتظار سازمان نفت را براورده کرده اند و نه خودرو سازی فلان شهر و قطعه سازی شرکت فلان و همینطور..... ایا نگاه فنی (و نه ابزار به دست بودن) این دو رشته در سازمانی مثل نفت اینقدر تفاوت دارد که یکی را غیر فنی محض بدانیم و دیگری را فنی محض؟؟
اگر مستنداتی دال بر وجود این تفاوت وجود دارد ،(پروژه ای ویژه،مطالعه ای بنیانی و کاربردی و یا حتی تحقیقی با برند خالص مهندسی صنایع)!!که سایرین نیز در تکمیل یا بهینه سازی ان، بویژه مدیریت اجرایی و مدیریت صنعتی نقد فنی سازنده ای نداشته و یا نمی توانند داشته باشند، برای اصلاح یک اشتباه چندین ساله ،ارایه شود، مورد استقبال است ! که اگر در صنعت نفت نه ،پس کجا؟؟.
عرض شد هدف در وهله اول نقد مسئله است و نه حمله که این دو از ادبیات خاص خودشان بهره می برند؟ ایا خواندن شیمی ، فیزیک و مواردی از این دست مبین ان است که یک مهندس صنایع را می توان به عنوان مهندس نفت بکار گرفت و یا در مهندسی وساختمان می توان عملیات اجرایی یک سازه را به وی سپرد ویا بر عکس؟اصلا این کار عاقلانه است؟ واگر شما کارفرمای خصوصی باشید برای نجات سرمایه خودتان این کار را می کنید؟
فراموش نکنیم لازمه دور ماندن از خود شیفتگی و خدای ناکرده عجب و خود بینی، رعایت انصاف و عدالت است و تمکین در مقابل قول صحیح ومعتبر ،و این وجه ممیزه فضیلت مداران فرزانه است با انسان عامی..واین جزم اندیشی به صلاح وصرفه نیست وبا عدالت منجر به رفاه همگانی بسیار فاصله دارد.
لازم است یکبار دیگر ارکان بحث را مشخص کنیم:
1-سازمان نفتبه عنوان ظرف ومحور موضوع
2- نیروی انسانی مورد بحث به عنوان مظروف
3- زمینه ای برای انجام کار یا شغل/سمت/و..
4- ابزار ارزشیابی یکسان..
مدعا این است:اگر در شرایطی ظرف و مظروف و زمینه امکان مجالست با کمترین تفرق و تفاوت را بیابند چه باید کرد ؟
این سوال و بسیاری زمینه ها وخلل وفرج موجود در زمینه جذب ونگهداشت نیروی انسانی ،بدون شک بار مسئولیت اندیشمندان مارا در مدیریت منابع انسانی ، دو چندان می کند.فراموش نکنیم دوران دانشگاه تمام شده و ما در سازمانی بنام نفت کار می کنیم و.....جور دیگر باید دید!!
ضمن سپاس از تذکرات که بدون شک با نیت غنا بخشیدن به موضوع و رفع اشکالات تایپی یاداور شده ،برای حل مشکل پیش امده به نظر می رسد اگرموضوع وجوه مختلف فنی تا غیر فنی بودن را به سازمان و سمت وطبیعت کار ان برگردانیم و کنترلهای لازم را در انتصاب و البته با نگاه به دانش علمی وتجربی فرد و بر حسب شاخص های مورد قبول سازمان(نگاهی ترکیبی از تشکیلات و روشها و دیگاههای اداری) ،عدالت در برخورداری از مزایای سمت ،ازجمله فنی یا نیمه فنی بودن ان ،اثار این احساس غبن و دوگانگی در بسیاری جاها برطرف و تالیف قلوب و احساس یگانگی بیشتری صورت پذیرد.یقین انستکه اساتیدمن در مهندسی صنایع،کماکان راهکارهای متناسب تری را در نظر داشته و ارایه خواهند نمود. .
امید است با عنایت به عمق مطلب ودوری جستن از خام گویی ،این سلسله مباحث در اعتلای سازمان و مجموعه مدیران و کارشناسان دلسوز ان بویژه در حوزه منابع انسانی سهم اندکی را ایفا نماید.
برادر شما از مناطق نفتخیز جنوب-اهواز
انتهای پیام |