نفت نیوز: گروه های عملیاتی و پشتیبانی شرکت ملی نفت با همیاری و همکاری تنگاتنگ یکدیگر موفق شدند تا با اجرای یک روش ابداعی فوران چاه 24 نفت شهر را از طریق مسدود کردن چاه از سطح و دهانه آن نهایی سازند.
سلسله عملیات حمله مستقیم به آتش چاه 24 نفت شهر از چهارشنبه گذشته (9 تیر) آغاز شده بود.

مهندس حیدر بهمنی مدیر تیم اطفای حریق چاه 24 نفت شهر در گفت و گو با نفت نیوز، ضمن اعلام این خبر افزود: در حال حاضر شعله های چاه بطور کامل مهار گردید و  هم اکنون در حال ایمن سازی چاه هستیم.
وی تاکید کرد: مجدداً برای مهار بحران خلیج مکزیک اعلام آمادگی می کنیم و پیش بینی ما برای مهار این بحران مدت یکماه است.

به گزارش نفت نیوز، حمله مستقیم به آتش و ورود به دهانه چاه  راهکاری است که به دلیل ضریب خطر خیزی بالا و مخاطرات آن تنها بوسیله کسانی انجام می شود که شجاعت، جسارت و اعتماد به نفس خوبی داشته باشند که خوشبختانه متخصصان صنعت نفت ایران این خصایص خود را در مهار چاه های مختلف داخل و خارج کشور نشان دادند. حماسه مهار چاه 24 نفت شهر آخرین نمونه از اینگونه افتخارآفرینی هاست که در دفتر افتخارات این صنعت به ثبت رسید.
در لحظه حمله به چاه 24 نفت شهر، مهارگران آتش با توکل به خداوند متعال و خواندن ذکر، نام مقدس فاطمه زهرا سلام الله علیها را بعنوان رمز این عملیات برای خود انتخاب نمودند.
عملیان مهار امروز در حالی صورت گرفت که همزمان برنامه حفاری جهت دار برای ورود به جداره چاه از عمق نیز از طریق دستگاه حفاری 112 شرکت حفاری شمال و دستگاه 57 فتح شرکت ملی حفاری ایران در حال انجام بود که این عملیات به دلیل عدم نیاز متوقف گردید.
در عملیات مهار امروز خوشبختانه هیچگونه حادثه ای برای تیم مهار اتفاق نیفتاد.

شرایط سخت منطقه  چاه نفت شهر

کارشناسان مخازن و صنعت حفاری، مهار چاه 24 نفت شهر را به دلیل ویژگی‌های خاص آن از جمله فشار بالای شعله،‌ کامل نبودن چاه به دلیل نیمه کاره ماندن حفاری آن،‌ نشتی‌های پراکنده و غیرقابل پیش‌بینی در اطراف چاه و شرایط محیطی سخت در زمره عملیات‌های بسیار دشوار مهار قرار دادند.  

به گزارش نفت نیوز، قبل از شروع عملیات نیروهای حراست صنعت نفت با همکاری نیروهای انتظامی ناجا و تیپ مستقل 71 و نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی ایران، برای برقراری امنیت و پاک‌سازی منطقه عملیاتی نفت شهر، به عنوان پیش قراول عملیات، اقدام‌های لازم را انجام دادند. در این زمینه 250 هزار مترمربع محوطه اطراف چاه از گلوله‌ها و مین‌های عمل نکرده از دوران دفاع مقدس مین روبی و پاکسازی شد.

مهارگران آتش علیرغم شرایط جوی و جهت باد، پیش از شروع عملیات حمله به آتش از سطح با توجه به فرو ریختن بیش از 300 تن آهن آلات سازه دستگاه و تجهیزات و ادوات آن روی دهانه چاه یکی از مشکل ترین و نادرترین عملیات پاکسازی چاه در حال فوران را انجام دادند.
بر پایه این گزارش، عملیات مهار چاه 24 نفت شهر با هدایت آقای مهندس حیدر بهمنی، مدیر تیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 و نیروهای متخصص شرکت ملی حفاری، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، شرکت حفاری شمال و شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب انجام شد.

در مهار این چاه بخش های مختلف ایمنی و بهداشت و محیط زیست شرکت ملی نفت ایران (اچ. اس. یی)، سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت و برخی دستگاه های اجرایی استان کرمانشاه و دیگر استان های همجوار نیز همکاری و همیاری داشتند.
بر پایه این گزارش، پلیس راه مسیرهای اهواز، اندیمشک، پلدختر، دهلران، مهران، صالح‌آباد، ایلام و قصرشیرین برای همکاری عبور بارهای مورد نیاز عملیات مهار و کنترل چاه 24 نفت شهر همکاری خوبی داشتند.
چاه 24 نفت شهر بامداد شنبه (8 خرداد) هنگام حفاری به علت نشت نفت و گاز از لایه های ناشناخته مخزن دچار آتش سوزی شد.
نفت شهر یکی از شهرهای شهرستان قصرشیرین در استان کرمانشاه است و بین مرز ایران و عراق واقع شده است.

روایت حیدر بهمنی از حماسه امروز

به گزارش خبرنگار روابط عمومی شرکت ملی حفاری ایران  از نفت شهر مدیر تیم عملیات مهار و کنترل چاه 24 این دستاورد را با توجه به بهره مندی از دانش و تجارب فنی متخصصان ایرانی و بکارگیری تجهیزات ساخت داخل بدون کمک خارجی  بسیار با اهمیت توصیف کرد.
وی ضمن تبریک این موفقیت چشمگیر به ملت شریف ایران و مجموعه کارکنان صنعت نفت کشور به ویژه در شرکت های ملی حفاری ، حفاری شمال، نفت مناطق مرکزی و مناطق نفت خیز جنوب و  سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت و همچنین دستگاه های اجرایی منطقه از رهنمودها و پی جویی های مستمر وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در زمینه هماهنگی و همیاری مجموعه شرکت های نفتی برای شتاب بخشی در تحقق این امر قدردانی نمود.
مهندس بهمنی در ادامه با بزرگداشت یاد و خاطره  چهار نفر جان باختگان فوران چاه 24 که در حین انجام عملیات کنترل چاه تا پای جان ایستادند برای مصدومان حادثه از درگاه خداوند آرزوی شفای عاجل کرد. 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر در توضیح درباره این عملیات نادر توضیح داد: هر چند مهارگران و متخصصان صنعت نفت سوابق درخشان و ارزشمندی از مهار چاه های مختلف داشتند ولی این مورد ، اولین فوران چاه نفت و گاز در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بود که نیروهای مهارگر ایرانی با وجود دستگاه حفاری و ضایعاتی با بیش از 300 تن در محل چاه با آن مواجه  بودند .
وی گفت: با سپردن هدایت عملیات به دست مهارگران شرکت ملی حفاری ایران ، متخصصان و کارشناسان اداره کنترل و مهار فوران چاه های نفت و گاز صنعت حفاری کشور پرشتاب وارد منطقه عملیاتی نفت شهر شدند تا از نزدیک وضعیت چاه ، حجم آتش ، خسارات وارده ، علل وقوع حادثه و چگونگی انجام عملیات مهار را مورد بررسی قرار دهند . 

مهندس بهمنی افزود: بررسی‌ها نشان داد که با وجود شعله های سرکش و ضایعات دستگاه حفاری‌، ساخت حوضچه‌ها ، تامین  آب مورد نیاز و پاکسازی منطقه ازمیدان مین و گلوله‌های بجای مانده از دوران جنگ تحمیلی به روزها وقت نیاز دارد و براساس استانداردهای کار در جهان برای مهار این گونه چاه ها دست کم به شش ماه زمان نیاز است . 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر اظهار داشت: براساس بررسی‌های اولیه  شکستگی سازَند در لایه‌های بالایی مخزن ، نفت و گاز به سطح زمین راه یافته  و با انباشت زیاد در حین عملیات حفاری موجب فوران شده بود که برای شتاب بخشیدن به عملیات در نزدیکترین زمان ممکن کمیته‌های فنی، مهندسی، حفاری، ایمنی، حراست، پشتیبانی، ترابری، مخابرات و عملیات مهار  تشکیل و مسئولان هر گروه با توجه به تجارب آنان تعیین شدند تا هر تیم  با توجه به جدول وظایف تعیین شده برنامه خود را به اجرا درآورد و  همزمان گروه های زمین‌شناسی و مهندسی مخازن برنامه‌ریزی لازم را به منظور طراحی محلِ جدید چاه‌های امدادی (جهت دار) به انجام رساندند . 

وی اضافه کرد: تیم‌های تخصصی  از بین آزموده ترین متخصصان شرکت‌های تابع وزارت نفت انتخاب و به منطقه عملیاتی فرا خوان شدند و ترکیب تیم‌ها از بین متخصصان با سابقه و جوانان انتخاب شد تا جوانان بتواند در میدان عمل به کسب تجربه بپردازند و آینده صنعت را تضمین کنند.
مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر گفت: با جاری شدن نفت در اطراف چاه ، واحدهای مهندسی و ساختمان برای پیشگیری از آسیب های زیست محیطی با ایجاد سد و حوضچه های خاکی از گسترش آن جلوگیری کردند. 

وی افزود: در گام نخست محوطه‌سازی و ایجاد راه‌های ارتباطی به اجرا در‌آمد و تیم های خنثی‌سازی میادین مین سپاه با تعیین حدود تردد و پاکسازی منطقه، مهار‌گران را یاری رساندند و متخصصان صنعت نفت همزمان عملیات مهار مستقیم از دهانه چاه 24 و حفاری انحرافی را برنامه ریزی کردند.
مهندس بهمنی اضافه کرد: تلاشگران صنعت نفت پس از محوطه‌سازی و تسطیح اطراف چاه، سه استخر با ظرفیت 30 تا 50 هزار بشکه‌ای با کف و بدنه ایزوله شده از مواد پلاستیکی برای ذخیره آب احداث کردند تا آب مورد نیاز عملیات در آنها ذخیره و به محل چاه پمپاژ گردد. 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر با اشاره به این که منطقه نفت‌شهر به سبب شرایط اقلیمی دارای شرایط خاصی بوده و تامین آب به عنوان ضروری ترین نیاز مهار آتش با دشواری امکان پذیر بود که در این ارتباط طرح آبرسانی به منظور حمله به آتش در دستور کار قرار گرفت  و نیروهای پشتیبانی به همراه واحدهای مهندسی با 17 گروه عملیاتی در مدت کوتاهی توانستند ایستگاه های پمپاژ و سه رشته لوله 4 اینچ ، به طول 60 کیلومتر را با موفقیت انجام داده و همزمان 20 دستگاه تانکر آبرسانی نیز تامین آب را بر عهده گرفتند . 

وی گفت: با ورود گروه های تخصصی به منطقه، اردوگاه های مختلف برای اسکان آنان راه‌اندازی و ستاد عملیات برپا شد و سامانه های رادیویی، ماهواره‌ای، ویدئو کنفرانس برای ارتباط با ستاد عملیاتی در وزارت نفت نصب  شد و مهار‌گران در پایان هر روز کاری نشست هماهنگی برای فعالیت‌های انجام شده و برنامه ریزی عملیات روز بعد را انجام می دادند .
مهندس بهمنی افزود: با پیشرفت عملیات، ماشین آلات مختلف و تجهیزات مهار مستقیم چاه شامل اَتی واگن، اتاقک‌های مخصوص مهار آتش، دستگاه های پمپاژ فشار قوی، شیرآلات مختلف وارد منطقه شد و سه محل برای چاه های امدادی آماده‌ سازی شد تا در صورت عدم نتیجه از عملیات مستقیم ، عملیات کنترل فوران از طریق چاه های جهت دار انجام گیرد . 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر اظهار داشت: با پاکسازی محل چاه از ضایعات ابتدا با خاکریزیِ محل چاه  دامنه آتش محدود و سپس با استفاده از خودروهای ویژه کاروان های مستقر در محل چاه به خارج انتقال داده شد و متعاقب آن عملیات نزدیک شدن به دهانه چاه با خاکریزی ادامه یافت . 

وی گفت: با وجود گرد و غبار و توفان شن در روزهای متمادی مهار گران لحظه ای عملیات را متوقف نکردند و با محدود کردن فضای چاه در پناه آبپاش‌ها به چاه نزدیک و قسمتی دیگر از تجهیزات را به بیرون انتقال دادند و با آبگیری کامل استخرها عملیات مهار مستقیم دهانه چاه با وجود قسمت هایی از دکل 118 شروع شد. 

مهندس بهمنی افزود: نیروهای عملیاتی و پشتیبانی توانستند با نزدیک شدن به چاه قسمت دیگری از تجهیزات را با شهامت و جسارت از موقعیت چاه خارج کنند و این عملیات در چند نوبت انجام و قسمت های مختلف دستگاه حفاری از درون شعله‌های آتش به بیرون کشیده شد . 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر ادامه داد:  با توجه به نیاز به آب بیشتر برای تامین آن طرحی دیگری مورد بررسی قرار گرفت و کارشناسان و متخصصان جهاد کشاورزیِ قصر شیرین در یک عملیات جهادی با ایجاد کانال روباز ، ایستگاه پمپاژ اولیه و ثانویه ، نصب 7 الکتروپمپ ، 5/3 کیلومتر لوله فولادی و 7 کیلومتر لوله پُلی اِتیلن 10 اینچ  آب را از رودخانه کَن�'گیرِ سومار به محل چاه 24 انتقال و مشکل کمبود آب را بر طرف کردند. 

وی گفت: با آماده شدن محل استقرار دکل ، نخستین دستگاه حفاری وارد منطقه همزمان مهارگران ضمن  عملیات مستقیم مهار چاه، چند کارگروه تخصصی شامل مهندسی، زمین‌شناسی ، مهندسیِ مخازن ، حفاری ، سیمان و سیالِ حفاری را برای طراحی عملیات چاه های جهت دار تشکیل دادند. 

مهندس بهمنی افزود: به موازات آن مهارگران با ساخت و آماده‌سازی دودکشِ 50 اینچ و نصب آن بر روی اَتی واگن با حمایت آبپاش ها و  آتش نشانی در نهایتِ ایمنی و دقت به دهانه چاه نزدیک و دودکش را بر روی دهانه مشتعل نصب کردند که بدلیل ریزشِ نفت موفقیتی بدست نیامد و در تلاشی دوباره دودکش دیگری را نیز مورد آزمایش قرار دادند اما بدلیل ریزش شدید نفت از تجهیزات سر چاهی عملیات متوقف شد و تلاشگران برای سهولتِ دسترسی به چاه ساخت تونلِ فلزی با پوششِ حرارتی را برنامه ریزی و به مرحله اجرا درآوردند . 

مدیرتیم عملیات مهار و کنترل فوران چاه 24 نفت شهر اظهار داشت: همزمان آماده سازیِ مخازن سیال حفاری و پمپ هایی ِتزریقِ سیمان برنامه ریزی و عملیات مهار چاه و اطفا حریق به پایان خود نزدیک شد و مهارگران در نهایت تصمیم گرفتند درعین شعله ور بودن چاه را مهار و آتش را به کنترل در‌آورند و برای این منظور یک لوله هدایت شونده را طراحی کردند. 

وی گفت: در این مرحله لوله هدایت شونده با اَتی واگن بر روی چاه نصب و آتش در برابر مردان صبور و مقاوم تسلیم شد و عملیات بستن لوله های تزریق سیال حفاری ، سیمان توسط گروه های مهار پرشتاب انجام و تزریق با دستگاه های پمپاژ بسیار قوی به درون چاه شروع شد و چاه به کنترل در آمد و مهارگران در یک تلاش بی وقفه  چاه را کنترل و ایمن سازی نمودند . 

مهندس بهمنی خاطرنشان کرد: مجموعه متخصصان و کارشناسان  دست اندرکار مهار فوران چاه 24 نفت شهر در کاری بی نظیر و جهادی بار دیگر ثابت کردند قادرند پیچیده‌ترین عملیات کنترل فوران را در کمترین زمان ممکن به انجام رسانند و جهان را به شگفتی وا دارند .
انتهای پیام