نفت اگرچه ایران را در عصری که اولین سالهای نظام سیاسی مشروطیت را تجربه می‌کرد وارد فضای اقتصاد صنعتی مدرن ساخت و تا سالها و دهه‌ها پس از آن نیز، صنعت تولید و پالایش نفت تنها و تنها صنعت مدرن به معنای واقعی در ایران بود، اما این تمام سوغاتی های نفت برای ایران نبود، بگذریم که امروز خیلی از دوستان اصرار دارند تا نفت را به علت وابسته شدن شریان اقتصاد ملی به درآمدهای نفتی، یکسره مصیبت بدانند اما به هر روی به گواه اسناد غیر قابل انکار تاریخی، نفت در گام های نخست پیدایش صنعتی خود در ایران، بسیاری از اولین‌ها را برای ایران به ارمغان آورد و چه بسا اگر این اولین‌ها توسط نفت به جامعه ایرانی وارد نمی‌شد مدار توسعه نیافتگی اقتصاد عهد قاجار ایران تا سالیانی طولانی همچنان پایدار می‌ماند.

اولین درمانگاه مدرن، اولین ایستگاه آتش‌نشانی، اولین آموزشکده و پس دانشکده تخصصی در یک رشته خاص، اولین باشگاه ورزشی کارمندی، اولین نظام حسابداری و تفریغ بودجه، اولین نظامنامه برنامه‌ریزی سازمانی و امور اداری و اولین روابط عمومی در ایران تنها بخشی از اولین‌هایی است که جزو سوغاتی‌های خوب و یادگاری‌های ارزشمند صنعت نفت ایران محسوب می‌شود. 

در میان تمام این اولین‌ها که برخی مورخان تعداد آنها را تا 54 مورد نیز شمرده‌اند تأسیس اولین هسته روابط عمومی و ارتباطات در چارچوب صنعت نفت ایران به اعتقاد اینجانب از اهمیتی خاص برخوردار است.
مصطفی فاتح کارمند ایرانی و مدیر ارشد شرکت نفت انگلیس و ایران تلاش کرد تا با ترغیب شماری از جوانان خوش ذوق و نخبگان ادبی ایران، هسته اولین روابط عمومی را در ساختار سازمانهای اداری ایران تشکیل دهد، بعدها با خلع ید از شرکت نفت انگلیس و تأسیس شرکت ملی نفت ایران، میراث و تجربه روابط عمومی در ساختار این شرکت شکل گرفت و رفته‌رفته نسلی از حرفه‌ای‌ترین نویسندگان و روزنامه‌نگاران در روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران گردهم آمدند، قوت و غنای این روابط عمومی تا حدی بود که به اعتراف برخی مدیران وقت دولتی، شماری از دستگاه‌های اجرایی برای تأسیس اداره روابط عمومی در سازمانهای خود، از شمای سازمانی و قواعد اداری و اصول حرفه‌ای روابط عمومی شرکت ملی نفت الگوبرداری کردند، این رویه البته در طی دهه‌های بعد، ثابت و یکنواخت نماند.

گسترش سطح سازمانی شرکت نفت، تأسیس شرکت‌های اصلی دیگری همچون گاز، پتروشیمی و این اواخر شرکت ملی پالایش و پخش و از همه مهمتر تأسیس وزارت نفت به عنوان نهاد حاکمیتی و ناظر بر عملکرد بنگاه های اقتصادی همچون شرکت ملی نفت، موجب شد تا یکدستی و یکپارچگی مقوله روابط عمومی در سطح این صنعت تا حد زیادی دست نیافتنی جلوه کند، اگر چه طی دهه اخیر دوستان عزیز و فرهیخته در سطوح مختلف تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در اداره کل روابط عمومی تلاش می‌کردند تا از اعتبار تاریخی هنر روابط عمومی در مجموعه نفت دفاع کنند؛ اما این واقعیت را مجال انکار نیست که امکان همنوا ساختن دهها واحد روابط عمومی در سطح وزارت نفت با تکیه بر روش‌های اداری و ابلاغی نه تنها میسر و مقدور نیست بلکه به علت ذات هنر روابط عمومی، اصولا تلاش برای مدیریت پادگانی بر حریم روابط عمومی و یکدست ساختن افکار و اندیشه‌های روابط عمومی از طریق ابلاغیه و بخشنامه قطعا نتیجه عکس بر جای خواهد گذارد.