به نقل از شانا:
جزيره مرجاني و بيضي شكل كيش، تا چند سال پيش، تنها منطقه آرام گردشگري با جاذبههاي ديدني فراوان و بازارهاي معروف بود و پنهان از چشم نفتيها. اما از اوايل دهه 80 خورشيدي و به دنبال تصميم شركت ملي نفت ايران براي تكميل اكتشاف و توسعه ميدان گازي كيش، رفته رفته ساحل زمردي غرب جزيره كيش، ميزبان نفتيها شد.
پيشينه اكتشاف در جزيره كيش
زماني كه هنوز معيشت بيشتر بوميهاي جزيره كيش از طريق ماهيگيري و صيادي ميگذشت، پيمانكاران خارجي در سال 1968 ميلادي، عمليات لرزهنگاري دو بعدي را در اين جزيره آغاز كردند و با بررسي دادههاي اكتشافي، وجود مخزن گازي در عمق چهار هزار متري پوسته زمين مشخص شد.
ميدان گازي كيش در 30 كيلومتري شرق جزيره لاوان قرار دارد و شركت خارجي اسكو، براي ارزيابي پتانسيل هيدروكربوري افق آسماري، گروه بنگستان، خامي و دهرم، حفاري نخستين چاه اين ميدان را در همان سال انجام داد.
اين چاه تا عمق دو هزار متري حفاري شد، اما در آن زمان مته حفاري به مخزن هيدروكربوري نرسيد و عمليات، نيمه كاره باقي ماند.
پس از گذشت سالها از آن زمان، مديريت اكتشاف شركت ملي نفت ايران با تلاش شركت ملي حفاري و با به كارگيري دستگاه حفاري 67 فتح، در سال 1383 حفاري همان چاه را ادامه داد و سرانجام مته حفاري در عمق چهار هزار متري از سطح زمين به مخزن گازي وارد و كشف اين ميدان گازي ثبت و اعلام شد.
به گفته رئيس منطقه عملياتي كيش در شركت نفت فلات قاره ايران، بر اساس نخستين مطالعات، حجم گاز درجاي اوليه مخزن كيش در مخازن گروه دهرم، معادل 48 تريليون فوتمكعب و ميزان گاز قابل استحصال آن معادل ۳۶ تريليون فوت مكعب برآورد شد.
"عليرضا قانعي"، حجم ميعانات گازي درجاي اوليه اين ميدان را ۵۱۴ ميليون بشكه تخمين زد و يادآور شد: با حفر دومين حلقه چاه توصيفي، اطلاعات جديدي از ميدان كيش به دست آمده كه نشانگر وجود ذخاير قابل اعتماد بيشتري در اين مخزن است.
ارزيابيهاي جديد هم نشان داد، حجم ذخاير گاز طبيعي در اين ميدان افزايش چشمگيري خواهد داشت.
دو برابر شدن ذخاير كيش در گذر از برنامه چهارم
رئيس زمين شناسي و ژئوفيزيك شركت مهندسي و توسعه نفت (متن) نيز ضمن تأييد اين خبر، اعلام كرد كه در بررسيهاي جديد، ذخاير گاز طبيعي در ميدان مستقل گازي كيش كه در برنامه چهارم توسعه كشف شده، حدود دو برابر ذخيره پيشين، برآورد شده است.
"بهمن صميمي سده" توضيح داد: با توجه به اين كه در حفاري چاه شماره سه كيش و افزايش ضخامت سازند، به سطح تماس گاز و آب نرسيديم؛ در نتيجه با افزايش حجم مخزن و احتمالا وصل شدن مخزن اصلي ميدان گازي كيش به مخزن كيش غربي، حجم گاز درجاي اين ميدان حدود 70 تريليون فوت مكعب برآورد ميشود.
البته ممكن است حجم گاز اندكي بيشتر باشد، ولي به طور معمول اين رقم دست پايين در نظر گرفته ميشود تا پس از بررسيهاي دقيق و رسيدن به سطح تماس گاز و آب، آزمايشها و مطالعات مخزن تكميل شود و رقم دقيقتري از حجم گاز ميدان به دست آيد.
قرار است چاه شماره چهار كيش هم در شمال شرقي جزيره حفاري شود كه با حفاري اين چاه، ديگر ابهامهاي باقيمانده در باره مشخصات ميدان گازي كيش برطرف ميشود.
امضاي قرارداد توسعه ميدان كيش
به دنبال محرز شدن وجود ذخاير جديد گاز در مخزن كيش،"دكتر سيد مسعود ميركاظمي" پيش از ظهر ديروز (شنبه 17بهمن) عازم جزيره كيش شد تا ضمن اعلام اين خبر، شاهد امضاي قرارداد تأمين مالي و طرح توسعه اين ميدان گازي ميان شركت هاي داخلي باشد.
شركت مهندسي و توسعه نفت (متن) به عنوان كارفرما، قرارداد طرح توسعه ميدان كيش را با كنسرسيومي متشكل از چند شركت داخلي و خارجي فعال در بخش خصوصي منعقد كرد و بر اساس اين قرارداد، بانك ملت، سرمايه گذاري اين طرح را به عهده ميگيرد.
به طور قطع توسعه ميدان گازي كيش براي پيمانكاران آن، ضمن جذاب بودن، چشم انداز مطلوبي نيز خواهد داشت؛ با حفاري در هر نقطهاي از جزيره كيش، ميتوان گاز آن را استخراج كرد، زيرا تمام سطح اين جزيره 90 كيلومتر مربعي روي ميدان گازي كيش قرار دارد و مساحت 5/91 كيلومتر مربعي اين ميدان، بخشي از آب هاي اطراف جزيره كيش را نيز در بر ميگيرد.
برنامه توسعه كيش
طرح توسعه ميدان كيش يكي از طرحها و ميدانهاي بسيار مهم كشور است كه براي تأمين مصارف داخلي و صادرات گاز در سالهاي آينده، روي آن حسابي ويژه باز شده است؛ از اين رو هم اكنون اين طرح در اولويت طرحهاي شركت مهندسي و توسعه نفت (متن) قرار دارد و توسعه آن در حال اجراست.
در برنامه توسعه ميدان گازي كيش، ساخت سه فاز پالايشگاهي در حدود 18 تا 20 كيلومتري جزيره در منطقه گرزه در مجاورت بندر جديد آفتاب در نظر گرفته شده است.
به گفته رئيس زمين شناسي و ژئوفيزيك شركت متن، بر اساس قراردادي كه با شركت متن منعقد شده است، در فاز نخست، 6 حلقه چاه توسعهاي در يك مجموعه و 6 حلقه چاه توسعهاي و يك حلقه چاه تعميري در مجموعهاي ديگر در مدت 36 ماه از سوي شركت ملي حفاري ايران به عنوان پيمانكار حفاري طرح توسعه ميدان گازي كيش، حفاري ميشود.
از مجموع 12 حلقه چاه توسعهاي، يك چاه به عنوان چاه توصيفي و به صورت عمودي و تا عمق حدود چهار هزار و 450 متري، 11 حلقه چاه ديگر به صورت جهتدار و تا عمق حدود چهار هزار و800 متري حفاري ميشوند.
آغاز حفاري نخستين چاه توسعهاي كيش
عمليات حفاري نخستين حلقه چاه توسعهاي در ميدان گازي كيش، چهار بهمن ماه امسال آغاز شد. پيشبينيها بر اين است كه حفاري چاههاي كيش در فاز نخست تا پايان سال 1390 انجام شود. شركت ملي نفت ايران هم تلاش ميكند تا فاز نخست بهرهبرداري از اين مخزن را با توليد روزانه 20 ميليون مترمكعب، در برنامه پنجم توسعه محقق كند.
توليد 15 هزار بشكه ميعانات گازي تثبيت شده، توليد روزانه 970 ميليون فوتمكعب گاز سبك شيرين و روزانه چهار تن گوگرد جامد از اهداف طرح توسعه ميدان كيش به شمار ميرود.
حفاري نخستين چاه دريايي ميدان گازي كيش كه دومين چاه توصيفي اين ميدان نيز به شمار ميرود، با 4 هزار و 570 متر حفاري به پايان رسيد و نمودارگيريهاي انجام شده در اين حفاري، آمار و ارقام جديدي از مخزن كيش در دسترس قرار داد.
ميدان كيش؛ معادل 6 فاز پارس جنوبي
براي فرآورش گاز استحصالي از ميدان كيش، تأسيساتي معادل سه فاز پارس جنوبي براي توليد روزانه سه ميليارد فوت مكعب گاز در نظر گرفته شده است؛ البته با توجه به افزايش حجم ذخاير ميدان گازي كيش، پيشبيني ميشود اين تأسيسات نيز به 6 فاز افزايش پيدا كند.
به گفته رئيس منطقه پنجم عملياتي شركت نفت فلات قاره، گاز استحصالي از بخش خشكي و دريايي ميدان كيش، از ساحل به وسيله خط لوله زير دريايي به طول تقريبي 17 كيلومتر به تأسيسات اصلي فرآورش گاز در نزديكترين ساحل جنوبي كشور به جزيره كيش، منتقل ميشود؛ اين تأسيسات در زميني به مساحت 410 هكتار در مجاورت روستاي گرزه در غرب بندر چارك در حال ساخت است.
بر اساس برنامهريزيها، قرار است فاز يك طرح توسعه ميدان گازي كيش از سوي شركت متن و فازهاي دو و سه از سوي شركت نفت فلات قاره ايران توسعه يابد؛ فلات قاره از حدود دو سال گذشته جزيره كيش را به عنوان پنجمين منطقه عملياتي خود اعلام كرده است؛ بر اين اساس چشمانداز مطلوبي براي توسعه اين منطقه در بخش انرژي پيش روي قرار دارد.
قانعي ميگويد: از زمان انتخاب جزيره كيش به عنوان منطقه پنجم عملياتي شركت نفت فلات قاره ايران، به موقعيت اين جزيره به عنوان يك منطقه آزاد تجاري توجه شده است، از سوي ديگر وجود شرايط آسان مبادله هاي تجاري به عنوان امتيازي براي متوليان توسعه اين ميدان گازي كيش به شمار ميرود.
هم اكنون عمليات تأمين كالا، تداركات و پشتيباني سكوهاي توليد نفت در مناطق عملياتي بهرگان، سيري، لاوان و خارگ از جزيره كيش به نحو مطلوبي انجام ميشود.
تشكيل قطب دوم گاز كشور در هرمزگان
مديرعامل شركت نفت فلات قاره ايران ميگويد: افزون بر ميدانهاي گازي پارس جنوبي، پارس شمالي، گلشن و فردوسي، ميدانهاي گازي مناسب و با ذخاير قابل اعتمادي در خليج فارس وجود دارد كه توسعه آنها ميتواند قطب دوم گازي كشور را پس از پارس جنوبي در استان هرمزگان شكل دهد.
از سوي ديگر، موقعيت بسيار ايدهآل و مناسب ميدان كيش براي صدور گاز، طرح توسعه اين ميدان را به يكي از پروژههاي بسيار مهم كشور تبديل كرده است.
بر اساس مذاكرههاي صادرات گاز به كشورهاي حاشيه خليج فارس، قرار است خط لوله زير دريايي به طول 200 كيلومتر، بخشي از گاز توليدي از ميدان كيش را به كشور عمان انتقال دهد.
صدور گاز به جنوب خليج فارس
با توجه به نياز روزافزون كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس به گاز طبيعي، بازار در دسترس و بسيار ارزشمندي در اين منطقه براي كشور ايجاد شده است به طوري كه تمركز بر بازار اين منطقه كه مشتريان كم حاشيه و دست به نقدتري دارد، شايد بسيار پراهميتتر از مذاكرههاي ديگر باشد.
فاصله 200 كيلومتري ميان جزيره كيش و كشور عمان و همچنين شيخ نشين دوبي، اين جزيره را در موقعيت مناسبي براي صادرات گاز به كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس، قرار داده است؛ بهطوريكه كيش ميتواند به قطب انرژي و صادرات گاز، ميعانات گازي و ال.ان.جي به كشورهاي جنوب خليج فارس تبديل شود.
مجلس و خبر افزايش ذخاير گازي كشور
خبر اكتشاف ذخاير جديد در يك ميدان بزرگ گازي، آن هم زماني كه مجلسيها در گير و دار زير و زبر كردن بندهاي كوتاه و بلند بخش نفت در لايحه بودجه هستند، بهطور قطع خبري نيست كه به راحتي بتوان از كنار آن گذشت.
نمايندگان مجلس شوراي اسلامي حالا كه جزء به جزء لايحه بودجه سال آينده را بررسي ميكنند، خوب است كه به توسعه ميدانهاي گازي خليج فارس نگاه ويژهاي داشته باشند.
هماكنون يكي از اصليترين چالشها در توسعه ميدانهاي نفتي و گازي كشور به ويژه ميدانهاي مشترك، موضوع سرمايهگذاري و تأمين مالي است كه بخشي از اين چالشها از طريق تصويب قوانين ويژه و توجه همه جانبه مجلس برطرف ميشود.
البته چندي پيش، نمايندگان كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي از تلاش براي تخصيص اعتبار و تأمين مالي به منظور اجراي پرشتاب پروژه هاي نفتي و گازي كشور حمايت كردند؛ اميد است حمايت مجلسي ها در تصويب بندهاي لايحه بودجه 89 نيز ديده شود.
اكنون به راحتي مي توان پيش بيني كرد كه در سال هاي آينده، جمعيت جزيره كيش به طور چشمگيري افزايش پيدا ميكند، رشد جمعيتي كه چون به دليل گسترش زيرساخت هاي صنايع نفت و گاز و توسعه ميدان گازي است، باعث رونق بيشتر جزيره كيش در همه زمينهها خواهد شد. موضوعي كه ميتواند براي صنعت نفت نيز كه هميشه در سختترين نقاط كشور فعاليت كرده، تجربه جديدي باشد.
انتهاي پيام