به گزارش نفت نیوز، در سال 1374 توسعه صنعت نفت در این منطقه منجر به شروع احداث پالایشگاه های گازی و مجتمع های پتروشیمی شد بطوری که این منطقه دور افتاده و سالم از نظر هوا را به آلوده ترین منطقه کشور تبدیل کرده است.

دلیل عمده آلودگی هوا در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس وجود بیش از 45 مشعل در فازهای 10 گانه پالایشگاهی و هشت مجتمع پتروشیمی در منطقه ای بسیار کوچک  است.

علاوه بر دود، همواره بوی گاز، مواد شیمیایی مانند اوره و آمونیاک و سایر محصولات پتروشیمی در این منطقه پراکنده است و همواره آزاردهنده ساکنان بومی این منطقه و کارکنان صنعت نفت در پارس جنوبی است.

هرچند کارکنان بصورت منظم و دوره ای تحت معاینات طب صنعتی قرار می گیرند اما این واقعیت انکارناپذیر است که افراد این منطقه بسیار بیشتر از ساکنان دیگر نقاط کشور در معرض بیماریهای مختلف بویژه بیماری های تنفسی و ریوی قرار دارند.

توسعه صنعتی در این منطقه شغل بسیاری از ساکنان بومی را از صیادی و کشاورزی به رانندگی تغییر داده و فضای تنفسی آنها را نیز آلوده کرده است.

طراحی پالایشگاه ها در در پارس جنوبی به گونه ای است که هر فاز پالایشگاهی از دو مشعل برخوردار است که مصارف مختلفی دارد و از جمله گازهای سمی که قابل استحصال نیستند را می سوزاند و یا زمانی که به هر دلیل پالایشگاه از مدار خارج شود گاز ورودی به پالایشگاه بوسیله مشعل می سوزد.

ارتفاع شعله مشعل ها در زمان ها معمول حدود چهار الی پنج متر است اما زمانی که بصورت کامل می سوزد به بالای 50 متر نیز می رسد و سرعت خروج گاز در این شرایط باعث می شود که همه گازها نسوخته و بوی گاز تا شعاع ده ها کیلومتر پراکنده شود.

بمناسبت روز هوای پاک بهانه ای شد تا موضوع ضرورت کاهش آلودگی هوا در این منطقه به دست اندرکاران گوشزد شود.

شاغلان صنعت نفت و مردم منطقه عسلویه تنها در روزهای بارانی و یا روزهایی که باد به شدت می وزد هوایی سالم تنفس می کنند و البته تعداد این روزها نیز در سال انگشت شمارند.

کارشناسان معتقدند نتیجه این وضعیت، علاوه بر بروز بیماری های تنفسی و ریوی، تشکیل باران های اسیدی حاصل واکنش های اکسید سولفور و نیتروژن با رطوبت موجود در هوا از دیگر عارضه‌های آلودگی هوای منطقه است که به هنگام نزولات جوی، این رحمت الهی را تبدیل به سمی زیانبار می کند و موجب فرسودگی تجهیزات، آسیب رسانی جدی به حیات گیاهان، تغییرات بیولوژیک و شیمیایی در خاک و آلودگی آبهای زیرزمینی می شود.

کارشناس صنعت نفت شاغل در عسلویه در این رابطه می گوید: « یکی از محصولات پالایشگاه های گازی عسلویه، گوگرد میباشد که این خود سمی کشنده است برای عملیات حمل گوگرد از وسایل نقلیه سر پوشیده استفاده میگردد ولی باز هم مقداری از گوگرد در حین عملیات بارگیری و تخلیه،  وارد محیط میگردد به نحوی که در کنار جاده ها نواری زرد رنگ از گوگرد را به راحتی میتوان مشاهده کرد .و این گوگرد به علت سبک بودن، با نسیمی ملایم ،به راحتی از روی زمین بلند شده وبه صورت معلق در هوا میماند وتنفس میشود.»

مهدی صالحی افزود: « پالایشگاه های پتروشیمی در عسلویه به دلایل مشکلاتی که در طراحی آنها وجود دارد به ناچار مقداری از هیدرو کربن ها را از طریق مشعل هایشان میسوزانند که دود بسیار تیره ای تولید میکند و به هوا وارد میکنند. در پالایشگاه های پتروشیمی نشت آمونیاک نیز به رقابت با نشت گاز برآمده است که تحمل آن به مراتب سخت تر از بوی گاز است.»

وی که در مجتمع گاز عسلویه مشغول به کار است درباره موقعیت منطقه توضیح داد: «عسلویه از یک طرف به سمت دریا و از طرف دیگر به سمت کوه محاصره شده است. و خود این باعث میشود که هوا به راحتی جریان پیدا نکند و آلودگی هوا، در عسلویه ،باقی  بماند.عملیات توسعه فازهای دیگر همچنان ادامه و این عملیات ها شامل خاک برداری ،خاکریزی و زیرسازی میباشد که خود باعث تولید گردغبار در عسلویه  میگردد.»

وی تصریح کرد: « مقدار استاندارد هیدروکربن ها در هوا باید  0.24ppm * باشد که  در حال حاضر  9.3ppm است. همه این موارد باعث بروز بیماری های تنفسی وسرطانهای مختلف میشود.»

این گزارش نیز چند ماه قبل در یکی از سایت های تخصصی محیط زیست منتشر شد:

« بیش از 5 هزار متر معکب پسماندهای صنعتی و هزاران لیتر آب سنگین صنعتی از ابتدای فعالیت مجتمع پسماندهای صنعتی مبین در سواحل خلیج فارس بدون هیچ فرایند پاک سازی رها سازی شده است. 

واحد تصفیه پساب های صنعتی مبین در فاز یک پتروشیمی در عسلویه واقع شده است. مجتمع مبین در کنار بزرگترین پتروشیمی های دنیا (مجتمع پتروشیمی برزویه، بزرگترین تولید کننده آروماتیک دنیا، مجتمع پتروشیمی جم بزرگترین تولید کننده الفین دنیا و مجتمع پتروشیمی زاگرس بزرگترین تولید کننده متانول دنیا) قرار دارد که پسماندهای مجتمع های مذکور آغشته به انواع مواد صنعتی خطرناک با ترکیبات مرگ آور است.

اسماعیل کهرم اکولوژیست و استاد دانشگاه در این مورد گفت: آلودگی های ناشی از رهاسازی پسماندهای صنعتی بدون خنثی سازی مواد خطرناک آن، فاجعه ای انسانی را به وجود خواهد آورد. در واقع با این روند چرنوبیلی تازه در کشور به وقوع می پیوندد.

به گزارش خبرگزاری محیط زیست ایران (ایرن)، وی با اشاره به اینکه عمده این پسماندهای سرشار از مواد رادیو اکتیو هستند گفت: این مواد بی تردید موجب تغییر ژنتیکی می شوند و معضلات فیزیکی و روانی بسیاری برای نسل های فعلی و آینده به وجود خواهند آورد.
وی از وجود فلزات سنگین در صنایع مرتبط با نفت و گاز و پتروشیمی خبر داد و اظهار داشت: واندیوم، جیوه و ترکیبات سمی خطرناک ارسنیک در پسماندهای این صنعت باعث بروز بیماری های خطرناک و مرگ آور می شود. در کنار این موارد که بخشی از آلودگی های موجود در پسماندهاست، بدترین ماده سمی موجود بر روی کره زمین نیز در این پسماندها وجود دارد به نام آسکارول. این ماده سمی قادر است تا علاوه بر تغییرات ژنتیکی در انسان موجب تغییر ویژگی های اقلیمی در برخی مناطق شوند.

اسماعیل کهرم همچنین اشاره کرد: مسلما با رها سازی آب های سنگین در خلیج فارس بسیاری از ماهیان خلیج فارس آلوده بوده و در صورت مصرف این آلودگی به انسان ها نیز سرایت می کند و موجب بروز بیماری های لاعلاج می شود.

بر اساس این گزارش واحد تصفیه پساب های صنعتی مبین واحد مشتمل بر سه قسمت است قسمت COC که وظیفه تصفیه پساب های تولید شده توسط مجتمع های منطقه را بر عهده دارد و قسمت POC - با توجه به خطر بالای روان آب های منطقه و آلوده بودن این روان آبها به انواع آلاینده های صنعتی این قسمت وظیفه تصفیه این روان آب ها را بر عهده دارد و قسمت زباله سوز که در آن لجن ها و پسماند های حاصل از فرایند تصفیه (ویا به عبارت دیگر آلودگی های استحصال شده از پساب ورودی به واحد طی فرایند تصفیه ) سوزانده می شود.

همچنین لجن ها و پسماند های استحصال شده طی این فرایند نیز باید در کوره های زباله سوز سوزانده شود و خاکستر حاصل از آن نیز با رعایت ضوابط زیست محیطی در محیط های ویژه و با ضریب ایمنی بالا دفن شود بگونه ای که امکان نشت این مواد به محیط پیرامون به حد اقل ممکن برسد.

اما در طول دو سال گذشته هیچ اقدامی در جهت تصفیه پسماندها صورت نگرفته است به طوری که تمامی پسماند ها و لجن های استحصال شده طی فرایند تصفیه که می بایست پس از آبگیری در زباله سوز این واحد سوزانده شود، به دلیل تاخیر در راه اندازی واحد زباله سوز در محیط پیرامون ساحل رها سازی شده اند. اگرچه مجتمع مبین موظف بود این پسمانده ای فوق العاده خطرناک را تا راه اندازی زباله سوزهای صنعتی در محلی ایمن نگه دارد اما متاسفانه با عقد قرارداد با پیمان کاران مختلف تعداد بیش از 500 تانکر از این پسماند ها را به صورت شبانه از واحد خارج کرده و در زیست بوم های منطقه و کوه های اطراف و دریا رها کرده است. »
نفت نیوز: از آخرین اقدامت پتروشیمی مبین در زمینه خبری در دست نیست.
 انتهای پیام