به گزارش نفت نیوز، مسوولان ستاد بحران استان خوزستان می گویند ابعاد نشت نفت در رودخانه کرخه بسیارگسترده بود و کارهای بسیاری برای رفع این آلودگی باید انجام می‌شد.
بر پایه این گزارش، از ساعات اولیه وقوع این حادثه، استانداری خوزستان با تشکیل تیمهای تخصصی کار را دنبال کرد. بدلیل تجربیات گسترده خوزستان در دوران‌هایی همچون جنگ تحمیلی، بسیج نیروها برای کنترل شرایط به سرعت صورت گرفت و در ساعات نخست شرایط کنترل شد.
خلاصه ای از ناگفته ها و اقدامات انجام شده برای مهار بحران: 
* در پی این حادثه 125 کیلومتر از طول رودخانه کرخه به نفت آلوده شد. آلودگی نفتی رودخانه از نقطه وقوع حادثه آغاز و تا سد اطراف شهر حمیدیه ادامه یافت.
* در ساعات اولیه پل شناور و بوم‌ها توسط ارتش، نفت و سازمان بنادر و کشتیرانی نصب شدند.
* در ساعات اولیه وقوع حادثه نشت نفت در رودخانه کرخه بدلیل حضور نداشتن برخی کشاورزان در مزرعه خود و روشن بودن پمپهای تامین آب کانالهای آبیاری، در برخی مزارع نفت به کانالهای آب مزارع وارد شد اما بدلیل اطلاع رسانی ویژه انجام شده در مناطق پایین‌دستی همچون اهواز این پدیده در این مناطق اتفاق نیفتاد. 
* در هنگام وقوع حادثه با استفاده از دو دستگاه بولدوزر موجود در منطقه که مشغول احداث خط لوله جدید بودند، سد خاکی موقت برای جلوگیری از سرازیر شدن نفت به رودخانه احداث شد. این اقدام مانع گسترش نفت به رودخانه شد.
* در ابتدای حادثه با استقرار چهار رشته بوم نگه‌دارنده از گسترش لکه‌های نفتی به آب‌های رودخانه کرخه جلوگیری شد و سپس با استفاده از پمپ‌های شناور، نفت منتشر شده بر سطح آب رودخانه جمع آوری گردید.
* گسترش احتمالی لکه‌های نفتی می‌توانست آثار زیان‌باری بر سیستم آبرسانی شهرهای سوسنگرد، بستان و حمیدیه داشته باشد. اما با حضور به‌موقع کارشناسان دریایی اداره کل بنادر و دریانوردی استان خوزستان و فرماندهی عملیات پاکسازی، با وجود شرایط نامساعد جوی، از بروز خسارت جبران ناپذیر و فاجعه بار بر محیط زیست منطقه نیز جلوگیری شد.
* به منظور تقویت روند کنترل آلودگی و به حداقل رساندن میزان خسارت ناشی از آن، تجهیزات مقابله با آلودگی نفتی از بنادر شهید رجایی و بوشهر نیز توسط اداره کل بنادر و دریا نوردی استان خوزستان به این محل حادثه منتقل و به‌کارگیری شد. سازمان جهاد کشاورزی خوزستان برای آگاهی کشاورزان در مقابل حادثه نشت نفت کلاس‌های آموزشی در مساجد روستاها برگزار کرد.
* در پی حادثه نشت نفت در کرخه، زیان های زیادی به کشاورزان استان وارد شده که  برآورد دقیق میزان خسارات توسط تیم های کارشناسی در حال انجام است. بخشی از خسارات ناشی از سوختن پمپ های آب توسط شرکت نفت مناطق مرکزی پرداخت شده است.
* بخشی از آلودگی مربوطه به کانال انتقال آب چمران بود که تامین آب شرب و کشاورزی مردم از طریق آن صورت می گرفت.
* مسوولان دریایی و بندری اداره کل بنادر و دریا نوردی خوزستان از جمع‌آوری بیش از پنج هزار تن نفت از سطح آب کرخه خبر دادند.
* رییس مجمع نمایندگان مردم خوزستان در مجلس شورای اسلامی گفت: سهل‌انگاری و بی‌توجهی دلیل اصلی رخ دادن حادثه نشت نفت در رودخانه مهم کرخه بود اما معاون رئیس جمهور و رییس سازمان محیط زیست تاکید کرد این حادثه عمدی نبود.
* نمایندگان مردم استان خوزستان نیز از لحظات نخست حادثه پیگیر موضوع بودند. تذکر 18 نماینده خوزستان به وزیر نفت و طرح پرسش نماینده دشت آزادگان از وزیر، از جمله فعالیت‌های انجام شده در این خصوص است.
* عکس‌العمل سریع مسوولان استانداری خوزستان پس از وقوع این حادثه و جلوگیری از گسترش ابعاد حادثه باعث شد تاکنون لکه نفتی به تالاب هورالعظیم وارد نشود اما برخی کارشناسان آلودگی آنرا در آینده بعدی نمی دانند.
* برای جمع آوری نفت های موجود بر روی آب شرکت فلات قاره دستگاههای جمع آوری نفت (اسکیمر) ،  شرکت ملی حفاری پمپ تراک و دو مخزن 64 هزار تنی و شرکت پایانه ها بوم 400 متری اقیانوسی را به منطقه ارسال کردند. (گفته می شود این بوم 300 تا 400 هزار دلار قیمت دارد. ) بوم یاد شده در نزدیکی سد حمیدیه نصب شده است.
* در اولین ساعات نفت ریزی "گردان 416 پل ارتش" دو پل شناور قبل و بعد از بوم نصب کرد که نقش قابل توجهی در جلوگیری از آلودگی داشت. (ارتش برای نصب هر پل از 65 نیروی متخصص استفاده کرد. برای نگهداری هر پل نیز 30 نیرو بکارگیری شدند.)
* شرکت نفت مناطق مرکزی با اجاره قایق های محلی، در نقاطی که جمع آوری نفت با بوم و اسکیمر امکان پذیر نبود با بشکه های 200 لیتری نسبت به جمع آوری نفت اقدام کردند.
* یگان حفاظتی نیروی انتظامی و حراست مناطق نفتخیز جنوب مسوولیت حفاظت از تیم های عملیاتی را بر عهده داشتند. راهنمایی و رانندگی خوزستان نیز ترافیک جاده های منتهی به حادثه را کنترل می کرد.
* شرکت مناطق نفتخیز پشتیبانی کامل تدارکاتی و ترابری حادثه خط لوله را بر عهده داشت. ستاد این شرکت بطور کامل در اختیار شرکت نفت مناطق مرکزی قرار گرفت.
* دو کمپ ویژه ستاد و استراحت نیروهای عمل کننده توسط شرکت ملی حفاری در منطقه ایجاد شد.
* پیش بینی شده تا پایان هفته جاری پاکسازی منطقه به صورت کامل پایان یافته و تجهیزات از منطقه جمع‌آوری شوند.
* استاندار خوزستان خواستار تهیه فوری فیلم مستندی از حادثه کرخه و کارهای انجام شده با همکار دستگاه‌های اجرایی خوزستان بویژه شرکت ملی نفت ایران و صدا و سیما شد.
* تا امروز (شنبه) طول مسیر پاکسازی شده رودخانه کرخه به 105 کیلومتر می رسد.
* تا لحظه ارسال خبر عمده کار پاکسازی انجام شده و تنها قسمتی از نفت در اطراف حمیدیه باقی مانده که در حال پاکسازی است. روزانه حدود سه هزار نفر در پاکسازی منطقه از نفت، بکارگیری شدند. مردم منطقه نیز با امکانات موجود، کمک‌ بسیاری به تیم‌های پاکسازی کردند.
* در صورت بسیج نشدن نیروها در استان، خسارتهای بیشتری به منطقه وارد می‌شد. با تدابیر اندیشه شده پس از وقوع حادثه، کمترین زیان‌ به مردم  وارد شد.
* همه مسوولان عضو ستاد حوادث غیر مترقبه اتفاق دارند تا مدتی بوم‌های جمع‌آوری نفت بر سطح آب و پل نصب شده بر روی رودخانه در منطقه باقی بماند.
* بخشی از کشاورزان می گویند که از جانب آبیاری نکردن زمین‌های زراعی در طول مدت وقوع این حادثه، زیان دیده‌اند که این موضوع هنوز در حال بررسی است.
* خوشبختانه در پی حادثه نشت نفت به رودخانه کرخه با تمهیدات در نظر گرفته شده توسط شرکت آب و فاضلاب خوزستان هیچ گونه مشکلی برای آب شرب مردم اهواز ایجاد نشده است.
* گفته می شود بوی نفت تا مدتی در آب خام وجود خواهد داشت. برای رفع این مشکل از کربن فعال در تصفیه‌خانه‌ها استفاده می شود.
* مهندسی و ساختمان مناطق نفتخیز کار جمع آوری خاک ها و ماسه های آلوده به نفت را بر عهده داشته و  با هماهنگی سازمان محیط زیست نسبت به انتقال آنها به محل مناسب اقدام کرده است.
* در طول مدت حادثه وزیر نفت تاکید خاصی بر تامین آب شرب مردم منطقه داشتند. برای این منظور نفت مرکزی آب معدنی زیادی خریداری کرده و در میان مردم نقاطی که با قطع آب مواجه شدند توزیع کرد.
* شرکت خدمات ترابری (از زیر مجموعه های مناطق نفتخیز) تمام ماشین آلات سبک و سنگین مورد نیاز این عملیات را تامین کرد.
* شرکت خدمات رفاهی نفت کار تامین غذا را بر عهده داشت.
* سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با وارد عمل کردن دو تیپ کامل مسوولیت پاکسازی 125 کیلو متر از رودخانه را بر عهده گرفت. (نفت مرکزی برای این کار با سپاه قرارداد منعقد کرده است.)
* سرانجام با تلاش های گسترده نیروهای مردمی و سازمان های دولتی هم اکنون آب کرخه قابل شرب شد.
* گفتنی است خط لوله حادثه دیده در فاصله 200 متری رودخانه قرار دارد.

نکات مهم  حادثه:

* تجربه مهار آلودگی نفتی در سطح رودخانه برای اولین بار در کشور اتفاق افتاده است.
* مسوولان شرکت نفت مناطق مرکزی از مدتی قبل نسبت به پوسیدگی این خط لوله اطلاع داشتند. به همین منظور از شش ماه پیش از وقوع حادثه، پروژه احداث خط لوله 20 اینچ برای جایگزینی با خط لوله 18 اینچ را آغاز کردند. خط لوله جدید در حال اتمام بود که حادثه نشت نفت از طریق خط قدیم اتفاق افتاد. براساس گزارش های دریافتی خط 20 اینچ جدید توپک رانی شده و آماده جایگزینی با خط لوله قبلی است.
* علیرضا ضیغمی مدیر عامل شرکت نفت مناطق مرکزی در لحظه وقوع حادثه در کشور عراق بسر می برد. علت سفر وی گفت وگو با مقامات عراقی برای توسعه میادین مشترک دو کشور بود. وی روز دوم حادثه پس از بازگشت به کشور از فرودگاه بین المللی امام خمینی(ره) مستقیماً به فرودگاه مهرآباد رفت و از آنجا عازم منطقه شد و مسوولیت مهار آلودگی را به نمایندگی از طرف شرکت ملی نفت ایران بر عهده گرفت. (گفته می شود وقتی ضیغمی در عراق بود وقوع این حادثه را به او اطلاع ندادند.)
* پیش از ورود ضیغمی به منطقه ، سیف الله جشن ساز مدیر عامل شرکت ملی نفت مسئولیت عملیات کنترل را بر عهده داشت. حضور وی باعث انسجام و حضور به موقع شرکت های ملی حفاری، مناطق نفتخیز،پایانه ها، فلات قاره و ... برای مقابله با حادثه شد.
* گفته می شود حضور مسوولان شرکت نفت و گاز غرب (متولی اصلی این خط لوله و همچنین تاسیسات بهره برداری نفت و گاز چشمه خوش و دهلران) به منطقه با تاخیر مواجه بوده است. علت این تاخیر نیز فاصله بسیار زیاد محل استقرار این شرکت با منطقه عملیاتی مربوطه است. شرکت نفت و گاز غرب در دوره مهندس زنگنه وزیر سابق نفت تشکیل شد و در زادگاه وی یعنی شهر کرمانشاه مستقر گردید این در حالی است که در کرمانشاه هیچگونه میدان نفت و گازی وجود ندارد!
گفتنی است پیش از تغییرات ساختاری سال 79 در وزارت نفت(دوره وزارت آقای زنگنه) تاسیسات چشمه خوش و دهلران – از جمله خط لوله 18 اینچ حادثه دیده- زیر نظر شرکت مناطق نفتخیز اداره می شدند اما بنا به دستور وزیر اسبق نفت مسوولیت این تاسیسات به شرکت جدید الاحداث نفت و گاز غرب سپرده شد و بدین ترتیب در صورت وقوع حادثه مسوولان مربوطه حداقل باید 6- 5 ساعت در مسیر باشند تا به محل حادثه برسند این در حالی است که مناطق نفتخیز در اهواز مستقر بوده و امکانات گسترده ای داشته و فاصله بسیار کمتری با این تاسیسات دارد.
به عقیده کارشناسان برای کنترل و یا به حداقل رساندن چنین حوادثی بهتر است شرکت نفت و گاز غرب از زادگاه آقای مهندس زنگنه (یعنی از شهر کرمانشاه) به اهواز و یا شهری نزدیک منطقه عملیاتی خود منتقل شود.
گفتنی است حوزه فعالیت شرکت بهره برداری نفت و گاز غرب بهره برداری از میادین نفتی در مناطق عملیاتی چشمه خوش، دهلران، نفت شهر، سرکان، ماله کوه و تولید از میادین گازی سراجه قم و در آینده نزدیک تنگ بیجار (ایلام) است که هیچکدام در استان کرمانشاه نیستند.
در دوران آقای زنگنه بارها کارشناسان نفتی نسبت به تصمیمات سیاسی راجع ساختار نفت هشدارهای لازم را داده بودند.
انتهای پیام